TÜBA Başkanı Şeker, COP31’de İklim ve Sağlık Politikalarında Bilim Akademilerinin Rolünü Anlattı
TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, COP31'de iklim-sağlık politikalarında bağımsız bilimsel danışmanlığın ve eşitlikçi iş birliğinin önemini vurguladı.
Haber Merkezi, Bayburt
2 dakikada okunur 0 kez okundu

İklim krizinin aynı zamanda bir sağlık krizi olduğu vurgulandı. Antalya’da düzenlenen COP31 kapsamındaki uluslararası bir etkinlikte konuşan TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, bilim akademilerinin bağımsız danışmanlık, ulusal araştırma kapasitesi ve eşitlikçi iş birlikleriyle politika süreçlerinde yer alması gerektiğini söyledi.
Etkinlik, 9 Kasım 2026 tarihinde Mavi Alan Türkiye Pavilyonu’nda, “Science and Leadership for Climate-Resilient Health Systems” başlığıyla gerçekleşti. Oturumu ABD Ulusal Tıp Akademisi Başkanı Dr. Victor J. Dzau yönetti. Panelde Brezilya Sağlık Bakanlığı’ndan Dr. Agnes Soares da Silva, Dünya Sağlık Örgütü’nden Dr. Maria Neira ve Endonezya Bilimler Akademisi Başkanı Prof. Dr. Daniel Murdiyarso konuşmacı olarak yer aldı.
Sağlık Riskleri Büyüyor
Şeker, sıcak hava dalgaları, kuraklıklar, seller ve orman yangınlarının insan sağlığını doğrudan etkilediğini belirtti. Dünya Sağlık Örgütü verilerine dayanarak 2000-2019 yılları arasında dünya genelinde yılda yaklaşık 489 bin sıcaklıkla ilişkili ölüm yaşandığını hatırlattı. Yaşlıların, çocukların ve açık havada çalışanların bu risklere karşı daha savunmasız olduğunu ifade etti. Şeker, çözüm için “Tek Sağlık” yaklaşımının benimsenmesi gerektiğini savundu.
TÜBA’nın Önerileri
Şeker, bilim akademilerinin politika süreçlerindeki rolünü üç başlıkta değerlendirdi. Birincisi, farklı disiplinlerden uzmanların bir araya gelerek hükümetlere güvenilir bilimsel kanıt sunmasıdır. TÜBA’nın 2020 tarihli “Türkiye’de İklim Değişikliği ve Halk Sağlığı Raporu” ile COP31 için hazırlanan “COP31 Eylem Gündemi Hedefleri: Sentez Raporu”na atıfta bulundu. İkincisi, önleyici sağlık hizmetlerinin ve kurumsal kapasitenin güçlendirilmesidir. Üçüncüsü ise eşitlikçi uluslararası iş birliğidir. Şeker, her ülkenin kendi bilimsel kanıtını üretebilmesi gerektiğini, sürdürülebilir sağlık sistemlerinin dışarıdan hazır alınamayacağını söyledi.
“Konseyler Kurun, Veri Üretin, İnsanlara Yatırım Yapın”
Moderatör Dr. Victor J. Dzau’nun, akademilerin düşük ve orta gelirli ülkelerde politikaları nasıl etkileyebileceği sorusuna yanıt veren Şeker, “Tek Sağlık” konseylerinin kurulmasını, bölgesel veri sistemlerinin geliştirilmesini ve düşük ve orta gelirli ülke araştırmacılarının eşit ortak olarak projelerde yer almasını önerdi. Yanıtını “Kısacası: konseyler kurun, veri üretin, insanlara yatırım yapın. Akademiler, bu üç adımın hepsinde köprü görevi görebilir.” sözleriyle tamamladı.
Başarının Ölçütü
Şeker, iklim ve sağlık alanındaki başarının üretilen strateji sayısıyla değil, korunan hayatlar ve oluşturulan dirençle ölçülmesi gerektiğini belirtti. Bilimsel ilerlemenin yalnızca daha fazla kaynağa sahip ülkelere değil, tüm ülkelere fayda sağlaması gerektiğini vurguladı.







