Türkiye e-ticaret pazarındaki işletmeler yapay zeka üzerinden ürün keşfi ve sepet yönetimine kavuşuyor

Türkiye e-ticaret pazarında faaliyet gösteren işletmeler, müşterilerin teknik kod veya tam ürün adı aramadan kendi doğal ifadeleriyle alışveriş yapabilmesini sağlayan yeni bir yapay zeka bağlantısıyla buluşuyor.

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ulaşan Türkiye e-ticaret sektörü, dolar bazında ise yaklaşık yüzde 29 artış göstererek 115 milyar dolar barajını geride bıraktı. Söz konusu devasa pazara yönelik geliştirilen yeni hizmet, tüketicinin stok kodu, model numarası veya karmaşık teknik tabirleri bilmediği durumlar hedeflenerek kurgulandı. Tüketici ne tür bir ürüne gereksinim duyduğunu kendi cümleleriyle dile getirirken, yapay zeka alışveriş asistanı bu tanımlamayı mağazanın doğrulanmış katalog verileriyle anlık biçimde eşleştiriyor. Girilen bilgiler karar vermek için yetersiz kaldığında ise asistan rastgele tahminler yürütmüyor; kullanım amacını, ebatları veya model detaylarını müşteriye sorarak eksik veriyi tamamlıyor. Sistemdeki güncel fiyat, stok adedi ve kampanya koşulları da geçmiş sohbet metinlerinden değil, doğrudan satıcının kendi altyapısından anlık çekiliyor.

Mağaza altyapısını değiştirmeyen sepet ve ödeme kurgusu

Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesinde bulunan Fiberport, hayata geçirdiği ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çözümünü basit bir sohbet robotu olarak değil, mağazanın asıl veritabanıyla entegre çalışan kapsamlı bir ticaret köprüsü şeklinde konumlandırıyor. Şirket, yapay zeka uygulamaları kanalıyla bu alışveriş deneyimini sunan Türkiye’nin ilk yazılım firması olduğunu bildiriyor. Sistem kurgulanırken Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft ya da özel geliştirilmiş yazılımlara sahip mağazaların mevcut altyapılarını terk etmesi gerekmiyor. İlk aşamada API erişimleri, paketlerin yetki sınırları, kullanım limitleri ve sepet altyapısı detaylı incelemeye alınıyor. Firma, adı geçen altyapıların her biri için hazır ve onaylı birer modül vaat etmediğini, bu listenin uygulanabilirlik analizinin sınırlarını ortaya koyduğunu vurguluyor. Ürünlerin ayrı bir yazılımda, stok bilgisinin farklı bir programda ve sipariş kayıtlarının Excel tablolarında tutulduğu işletmelerde ise öncelikle hangi kaynağın nihai doğruluğu temsil ettiği belirleniyor. Yanlış stok veya eski fiyat bilgisini daha hızlı aktaran bir botun fayda sağlamayacağını belirten şirket, mağaza verileriyle birlikte ERP, muhasebe, depo ve kargo entegrasyonlarını aynı plan dahilinde ele alıyor.

Ödeme adımlarında ise küresel arenadaki son gelişmeler takip ediliyor. OpenAI, Mart 2026 içerisinde ChatGPT platformundaki Instant Checkout özelliğinin ilk sürümünün hedeflenen esnekliği sağlayamadığını belirterek, satıcıların kendi ödeme sistemlerini kullanabilmesine olanak tanıdı ve ağırlığı ürün keşfine verdi. Eş zamanlı olarak Google, Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla Universal Commerce Protocol (UCP) standardını duyurdu; Gemini ve AI Mode üzerinden satın alma sürecini ilk etapta ABD’deki uygun satıcılar nezdinde kullanıma açtı. Bu çerçevede Türkiye pazarındaki işletmeler için ürün bulma ve sepet adımlarını yapay zekaya aktaran, ödemeyi ise mağazanın güvenli kasasında bırakan yöntem temel model olarak öneriliyor. Fiberport bu durumu "Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" şeklinde ifade ediyor. Bu kurgu sayesinde firmanın sanal POS sözleşmesi, kargo tercihi, adres ve faturalandırma süreçleri mevcut altyapıda kalmaya devam ediyor.

Satıcı hesabı, faaliyette bulunulan ülke ve ödeme aracı kurumları olanak tanıdığında, satın alma işleminin bir kısmının sohbet ekranı içerisinde tamamlanması ikincil seçenek şeklinde ele alınıyor. Fakat bunun basit bir API anahtarı tanımlamasıyla çözülemeyeceği; ödeme yetkilendirmesi, sipariş onayı, aksayan işlemler, iptal ve iade süreçlerinin testlerden geçirilmesi gerektiği hatırlatılıyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi platformlar farklı bağlantı kabiliyetlerine sahip olduğundan, çalışma kapsamı her mağaza özelinde yazılım, ülke, hesap ve ödeme altyapısına göre çiziliyor. Bahsi geçen platform isimleri de resmi bir ortaklık ya da hazır bağlantı anlamında değil, teknik değerlendirme alanları olarak kabul ediliyor.

Yapay zeka kanallarında çalıştırılabilen ticaret kabiliyetleri

• Ürün arama ve karşılaştırma. Model adı, kategori, marka, teknik yetenekler ya da kullanım ihtiyacına göre arama işletiliyor. Kıyaslamalar yalnızca katalogda kanıtlanmış verilerle yapılıyor, eksik bilgiler saklanmıyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Para birimi, fiyatlandırma, indirimler ve stok için e-ticaret sistemindeki veriler temel alınıyor. Bayilere özel iskonto oranları, asgari sepet adetleri ve farklı fiyat kademeleri alıcının kimlik doğrulaması yapıldıktan sonra geçerli kılınıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen arayüzlerde belirlenen ürün ve sayılarla sepet dolduruluyor. Tüketicinin "Şundan iki tane daha ekle" gibi talepleri alışverişin akışı bozulmadan yerine getiriliyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri yetkisi sağlandığı takdirde sipariş aşaması ve kargo hareketleri ilgili veri tabanından sorgulanarak paylaşılıyor. İade başvurusu almak ile nakit iadesini yapmak birbirinden bağımsız yetkiler olarak sınırlandırılıyor.

Türkiye pazarındaki ticari mevzuat ve dinamikler de sürecin ayrılmaz bir parçası olarak yönetiliyor. Türk lirası üzerinden fiyatlama, KDV dahil ya da hariç tutarlar, banka taksitleri, havale indirimleri, kargo bedava limitleri ve fatura kuralları satıcının kendi şartlarına göre çekiliyor. Yapay zeka tek başına indirim, teslimat süresi ya da taksit belirleyemiyor. PayTR, iyzico ve doğrudan banka sanal POS entegrasyonları mevcut sözleşmelere göre tetkik ediliyor ve kart numaraları kesinlikle sohbet ekranlarına yazdırılmıyor. Siparişin tahsil edildiği bilgisi ise yalnızca ödeme ekranının görüntülenmesiyle değil, aracı kurumun doğruladığı sunucu bildirimiyle teyit ediliyor. Müşterinin geri gelmesi ya da internetin kopması halinde mükerrer çekim yaşanmaması için tekilleştirme ve mutabakat kuralları işletiliyor.

İlgili teknolojilerde adı geçen protokoller birbirlerinin alternatifi durumunda bulunmuyor. Şirket, uygun protokolü hedef ortamın resmi şartnamesine bakarak seçiyor ve her senaryoda üç standardın birden kurulumu gerekmiyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Güvenlik tarafında katalog tarayan araç ile tahsilat ve iade gerçekleştiren modülün erişim sınırları tamamen ayrılıyor. OAuth, oturum yalıtımı, hız kontrolleri ve operasyon logları devreye alınıyor; API gizli anahtarları kullanıcı oturumuna veya tarayıcıya taşınmıyor. Mükerrer siparişleri önlemek adına idempotency anahtarları, webhook imza teyitleri ve tekrar deneme kuralları belirleniyor. Katalog metninde geçebilecek sistem komutları da asla yetki sayılmıyor.

İşletme tipleri ve aşamalı devreye alma modeli

Söz konusu entegrasyon modeli temel olarak dört farklı işletme yapısı için yüksek verim sağlıyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. Tüketicinin elindeki modele uygun parça sorgularını net ürün kimliği ve eşleşme listeleriyle yönetmek isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Kullanıcı bazlı fiyat, taban sipariş hacmi ve teklif adımlarını kurallarla yönetmeyi hedefleyenler. Her temasın anında ödemeyle noktalanması şart koşulmuyor; doğrulanmış teklif açılması da geçerli bir çıktı sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Ziyaretçilerin karmaşık filtrelerde zaman kaybetmeden ölçü ve kullanım amacına göre aradığına ulaşmasını arzu edenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Kargo ve sipariş sorgularını resmi kayıtlar üzerinden hızlıca neticelendirmek, lüzum halinde ise diyaloğu personele aktarmak isteyenler.

Katalog içeriği eksik veya dağınık olan firmalarda kurulum doğrudan bağlantıyla değil; varyant, ürün kimliği ve özellik sorunlarının onarılmasıyla başlıyor. Bu sürecin referans uygulaması hırdavat ve elektrikli el aletleri sektöründe faaliyet gösteren MakineUstası projesi olarak gösteriliyor. Fiberport tarafından 2019’dan bu yana sürdürülen projede makine modelleri, teknik çizimler, ürünler ve yedek parça bağları bir arada tutuluyor; yapay zeka katalogları da bu düzenli veri yapısı üzerine inşa ediliyor.

Kurulum süreci belirli adımları izleyen bir pilot çalışma şeklinde ilerliyor:

• E-ticaret altyapısı, katalog mimarisi, stok kaynağı, ödeme yöntemleri, hedef pazar ve kullanıcı deneyimi inceleniyor.
• Ürün kimliklerindeki sorunlar, eskiyen fiyatlar, eksik nitelikler ve varyant hataları saptanıyor.
• Tanımlanmış sınırlı bir ürün havuzunda tüketici sorularıyla öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve kasa entegrasyonu sanal test ortamında inceleniyor, gerçek satış izni ayrıca veriliyor.
• Canlıya alınan yapı için platform güncellemeleri, hata takipleri, katalog yenilemeleri ve harcama limitlerini kapsayan bir operasyonel bakım kurgulanıyor.

Süreçte başarı metriği toplam sohbet adediyle sınırlandırılmıyor. Ürünün bulunması, sepete yöneliş, ödemenin tetiklenmesi ve onaylanan sipariş adımları izleniyor; nihai tahsilat tamamlanmadan dönüşüm geçerli sayılmıyor. Şirket, teknik altyapı veya katalog aktarımının ürünleri doğrudan ChatGPT ya da Gemini üzerinde satma garantisi sunmadığının altını çiziyor. Entegrasyon maliyeti ve iş takvimi ise veri tabanının düzenine, altyapı imkanlarına, istenen platformlara ve güvenlik seviyesine göre işletmeye özel raporlanıyor. Projeye ve şirketin hizmetlerine dair detaylı bilgi edinmek isteyen işletmeler fiberportglobal.com adresini ziyaret edebiliyor.

26 yıllık sektörel birikime sahip olan Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş.’nin tescilli yazılım markası olan Fiberport; teknik servis, restoran, mali müşavirlik, cari takip ile bayi ve müşteri yönetimi alanlarında paket yazılımlar hazırlıyor. Firma aynı zamanda kurumsal yazılım, mobil ve web geliştirme, API bağlantıları, Linux altyapıları, teknik SEO, üretken yapay zeka, AI ajanları ve RAG tabanlı kurumsal arama çözümleri sunmaya devam ediyor.