TÜBA Başkanı Şeker: Bilimsel Üretimin Temelinde Etik ve Sorumluluk Var

TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker, Dokuz Eylül Üniversitesi’nde “Akademik Sorumluluk ve Saygınlık” başlıklı bir konferans verdi. Şeker, bilimsel çalışmaların etik ilkelere uygun yürütülmesinin, yapay zekânın akademik hayattaki etkilerinin ve üniversitelerin toplumsal sorumluluklarının önemine dikkat çekti.

Etik ve Bilimsel Sorumluluk

Şeker, akademik çalışmaların doğruluk, güvenilirlik, özgünlük ve şeffaflık üzerine kurulması gerektiğini belirtti. Ortak çalışmalarda katkıların hakkıyla tanınmasının ve bilimsel sonuçların önyargısız değerlendirilmesinin temel sorumluluklar arasında olduğunu ifade etti. Akademisyenlerin üretilen bilgiyi toplumsal fayda için değerlendirmesi gerektiğini vurguladı.

Yapay Zekâ ve Akademik Dürüstlük

Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesinin etik, hukuki ve toplumsal sorunları da beraberinde getirdiğini kaydeden Şeker, kaynak gösterilmeden yapay zekâ içeriklerinin kullanılması ve yapay zekâ desteğinin şeffaf biçimde belirtilmemesi gibi konuların akademik dürüstlük açısından sorun oluşturduğunu söyledi. Yapay zekânın destekleyici bir araç olduğunu, bilimsel ürünün doğruluğundan sorumlu olanın ise araştırmacı olduğunu belirtti.

Şeker ayrıca yapay zekâ uygulamalarında insan haklarının, mahremiyetin, güvenliğin, şeffaflığın ve hesap verebilirliğin gözetilmesinin gerekliliğine dikkat çekti.

Üniversitelerin Rolü ve Türkiye’nin Bilim Vizyonu

Şeker, üniversitelerin eğitim-öğretim, araştırma ve toplumsal katkı işlevlerine değindi. Değişen bilimsel koşullara uyum sağlanması ve eğitimde niteliğin korunmasının önemini vurguladı. Türkiye’nin geleceğinin bilim, teknoloji ve akademi alanlarındaki nitelikli çalışmalarla şekilleneceğini ifade etti. Araştırmacıların desteklenmesi, uluslararası iş birliklerinin geliştirilmesi ve Ar-Ge yatırımlarından etkin sonuç alınması gerektiğini söyledi.

Türk dünyasındaki bilim akademileri arasında iş birliklerinin güçlendirilmesinin de bilimsel etkinliği artıracağını belirtti.

TÜBA’nın Destek Programları

Konuşmasında Şeker, TÜBA’nın Üstün Başarılı Genç Bilim İnsanlarını Ödüllendirme Programı (GEBİP), Bilimsel Telif Eser Ödülleri Programı (TESEP), TÜBA-TEKNOFEST Doktora Bilim Ödülleri ve Türk-İslam Bilim Kültür Mirası Projesi gibi çalışmalara değindi. Genç bilim insanlarının desteklenmesi, bilimsel terminolojinin geliştirilmesi ve uluslararası bilim diplomasisinin güçlendirilmesi yönündeki faaliyetleri aktardı.

Şeker, bilim insanlarının bilgi üretirken etik ilkeleri gözetmesi, sürekli öğrenmeye açık olması ve bilimsel birikimi toplum yararına değerlendirmesi gerektiğini belirterek konuşmasını tamamladı.